BIG BIG TRAIN : THE DIFFERENCE MACHINE

1. Hope This Finds You
2. Perfect Cosmic Storm
3. Breathing Space
4. Pick Up If You're There
5. From the Wide Open Sea
6. Hope You Made It
7. Salt Water Falling on Uneven Ground
8. Summer's Lease

Label : English Electric Recordings

Release Date : August 30, 2007 (Reissue : 2010)

Length : 58:41

Review (Wikipedia) : The Difference Machine is the fifth studio album by the English progressive rock band Big Big Train. It was released on 30 August 2007, by English Electric Recordings. The Difference Machine is a concept album exploring chaos theory, communication, failure, death, loss, and bereavement. The story is of the death of an individual, which was linked to an exploding star in a distant galaxy. There are more influences of Van der Graaf Generator, Genesis, Mew, Sigur Rós and King Crimson throughout the album.

Review (ProgWereld) : Gelaagdheid. Sfeer. Opbouw. Spanning. De juiste plaatsing van geluidjes, noten en accenten. Een ongelooflijk sterk gevoel van timing en een gruwelijk groot vernuft in compositietalent. Muziek dat je in pastorale sferen brengt, en de tevens swingt als een bezetene. Zo goed, dat je bijna traantjes in je ogen krijgt dat je een progfan bent. Zo goed, dat je er bijna verdrietig van wordt als je een Wereldse-Tien-stemmer ziet, die niet op deze plaat stemt. Ooit een plaat tegenkomen die je zo tegen de muur aan beukt, eentje die je alle andere topplaten van het jaar even terzijde doet schuiven? “The Difference Machine” van Big Big Train is er zo één. Nu was ik al buitengewoon onder de indruk van de trage, pastorale “Bard” (2002) met zijn eindeloze, en compromisloze tracks zonder einde. En ook het vlottere “Gathering Speed” (2004) kon bij mij de handen op elkaar krijgen. “The Difference Machine” overtreft beide in alle opzichten. Niet alleen zijn de composities sterker, tevens weet de groep uit Bournemouth juist de sterkste elementen van beide voorgaande platen trefzeker te pakken. De genoemde albums hadden ook nadelen, maar die zijn op “The Difference Machine” vakkundig uitgefilterd. Met creativiteit zo groot, is het geen wonder dat de gastenlijst van deze cd – die indrukwekkend genoeg is – feitelijk niet heel veel ter zake doet. Niet dat je het niet hoort! Integendeel, met name in Perfect Cosmic Storm, de eerste van drie reuzetracks die de bulk van het album vormen, hoor je het geweld van Nick D’Virgilio en Dave Meros (beiden Spock’s Beard) een haast perfect huwelijk aangaan met de toch wel zeer eigen sound van Big Big Train. Ik mag op grond van dit alleen maar hopen dat Gregory Spawton, feitelijk de belangrijkste man van Big Big Train, ook deze Amerikaanse band eens helpt een waarlijk goed album te maken. Ook Pete Trewavas (Marillion) bast stevig los in het eveneens langdurige Pick Up If You’re There. Hulde ook voor Steve Hughes en Andy Poole, die feitelijk weinig hun instrument mogen aanraken op dit album, hoewel Poole tekent voor de voortreffelijke productie. Het bewijst alleen maar de devotie van Big Big Train. Het doel is de muziek. Dat die van ongekend hoge klasse is, is inmiddels geen geheim. Voor de snelle scrollers hier een tip. Op hun site is zo’n beetje hun hele album te downloaden. Nou, veel plezier ermee! Ik zie je stem wel binnenkomen, binnenkort. Als je dit na een jaar – of tien jaar – leest (dan telt je stem niet meer), zal je het met me eens zijn. “The Difference Machine” is een ongekende klassieker. Zoals gezegd wordt de teneur van het album bepaald door drie composities met een flinke lengte. Ze nemen alledrie erg de tijd om hun aanwezigheid te benadrukken, en een kniesoor zal ze misschien te lang vinden. Dat moge zo zijn, maar de muziek van Big Big Train leent zich juist om je in te laten onderdompelen. Verdrink erin, zou ik zeggen. Hope This Finds You is een prachtige introductie, waarin ijle synthesizerklanken spoedig gezelschap krijgen van de viool van Becca King en de saxofoongeluiden van Tony Wright. Veel thema’s van de plaat zitten al in deze interlude verstopt. Dan opent het lange Perfect Cosmic Storm met een werkelijk heerlijke riff van Spawton (die de constante riff van Gazpacho’s “Night” bijna doet verstommen), waarna de Amerikaanse vrienden van Spock’s Beard zorgen dat de hel losbarst. ‘For Me There Is No Hope At All’, zingt Sean Filkins, uitstekend van stem overigens. Maar ‘the difference machine flies’ en langzaam maar zeker maakt het tumult plaats voor rust en kalmte, voorzien van heldere melodieën en de prachtigste thema’s. Rond de vier minuten, als je al muzikaal materiaal bent gepasseerd waar je een hele plaat mee zou kunnen maken, komt één van de fraaiste thema’s van de plaat voorbij, en houdt gelukkig een tijdje aan. Daarop stapelt de groep allerlei prachtige thema’s. Hoe vind je het basloopje van Meros? Hoe vind je die Hammond rond de zes minutengrens? Hoor je hoe lekker D’Virgilio hier drumt? Tenslotte verandert rond de negen minuten de sfeer wéér. Hoe symfonisch de muziek ook is, en hoe bombastisch het geheel zéker ook voelt, dit zijn geen knutselachtige tempowisselingen, hier evolueert de muziek. Dit is een schoolvoorbeeld van hoe je een lange compositie kan vormgeven zonder vervelend te worden. Ach, en die Moog-solo helpt dan ook. Aan het einde keert het eerder genoemde zalige thema terug, verstopt onder allemaal lagen mooi borduurwerk. Van mij had het een uur mogen duren. Kom erbij, en luister goed, want anders zullen deze woorden je nooit bereiken. Ook de tweede lange track, het nog langdradigere Pick Up If You’re There, is een juweeltje. Het begin heeft het constante herhalende ‘these words may never reach you’ als noviteit, maar gaandeweg neemt het tempo af, en vormen zich onder flarden geluid een hypnotiserend geheel over het almaar herhalende ‘pick up if you’re there’. Prachtig is als na het vioolstukje van King rond de vier minuten het symfonische bombast zijn dynamische hoogtepunt krijgt, kippenvel alom! Dit is ook een cd die zijn geheimen pas na tientallen luisterbeurten prijsgeeft, want pas bij het schrijven van deze recensie valt me rond de vijf minuten op dat Trewavas een prachtig toonladdertje ten gehore geeft. Was me na zéker honderd draaibeurten nog niet opgevallen. Ik kan nog jaren schrijven over deze cd. Over de geweldige andere lange track, Saltwater Falling On Uneven Ground. De debiel goede afsluiter Summer’s Lease, dat één van de mooiste overgangen ooit kent. Sfeervol. Harpgeluiden, terwijl er geen harp op het album te vinden is. Statig. Majestueus. Overrompelend. Passende stiltes. Erupties van geluid. Schitterende echo’s. Deze trein is groot, groot.

Review (ProgArchives) : "The Difference Machine" is the seventh (counting the two demo albums) full-length studio album by UK progressive rock act Big Big Train. The album was released through English Electric Recordings in August 2007. After years of label issues, financial issues, and lineup changes, Big Big Train opted to set up their own label in 2007 (English Electric Recordings) and to start to release their albums (and related projects) through that label. "The Difference Machine" is the first release on English Electric Recordings. It´s the successor to "Gathering Speed" from 2004 and it´s the point where Big Big Train went from being a part-time hobby project to becoming a real professional band (although "Gathering Speed" certainly has its moments of glory too). Although it wouldn´t be until the release and success of "The Underfall Yard" (English Electric Recordings, December 2009), that Big Big Train would have their final breakthrough, the overall quality of "The Difference Machine" has significantly changed in a positive way compared to the previous releases by the band. Sean Filkins already showed that he had a strong voice and a pleasant melodic delivery (influenced greatly by Peter Gabriel/Phil Collins) on "Gathering Speed", but on "The Difference Machine" he comes into his own and delivers an even stronger vocal performance. The sound production on "The Difference Machine" is also a feature where Big Big Train have succeeded in enhancing the quality of their output. Every album before this one featured decent, but not great sounding production values, while "The Difference Machine" features a professional, organic, and detailed sound production perfectly suiting the band´s progressive rock sound. Stylistically late 70s Genesis is still a strong influence on the band´s sound (both Yes and King Crimson could also be mentioned as valid influences and there´s a jazz-rock influence heard here and there, which should be mentioned too), but there are also moments of 80s neo-progressive rock, and there are even a few moments where I´m reminded of late 90s/early 00s Porcupine Tree. So Big Big Train have a lot of different influences in their music, and they seamlessly combine them into their own sound. This is both melodic, beautiful, mellow, powerful, epic, symphonic, atmospheric, and above all cleverly written music. It´s challenging but never at the expense of melody and memorability. So most of the time the progressive nature of the music is pretty subtle, although Big Big Train are certainly compenent and technically well playing musicians and also deliver more challenging and harder rocking moments. "The Difference Machine" are made up of three longer epic tracks (14:40, 13:39, and 12:38 minutes long), which are all succeeded by a shorter "intro" track and then the 7:34 minutes long closing track "Summer's Lease". It´s a high quality release throughout and every track feels like a beautiful and intriguing musical journey. There are so many different things happening all the time but even when the tracks change in the most abrupt manner, it still feels like a natural continuation of what came before. Nothing sounds forced or placed somewhere just to be there. There is a plan and obviously a great understanding of composition and form. A 4 - 4.5 star (85%) rating is deserved.